Relevantni zakonski okvir u Republici Crnoj Gori, koji uključuje sveobuhvatnu regulativu o kontroli rada banaka, osnova je za uspostavljanje i održavanje zdravog bankarskog sistema, na način što se prevashodno kontroliše ulazak u postojeći bankarski sistem, a time  identifikuju institucije koje je potrebno kontrolisati. 

Podrška zdravom bankarskom sistemu, a time i ukupnom finansijskom sistemu, kao i identifikovanje tačnog broja institucija koje treba kontrolisati, ostvarena je, u pozitivnim propisima,  definisanjem uslova za izdavanje dozvola za rad i obima aktivnosti utvrđene tim dozvolama, pri čemu je  riječ »banka« jasno određena, a  upotreba te riječi  i kontrolisana. 

Zakonom o bankama(“Sl.list RCG”; br.52/00 i 32/02) se propisuje osnivanje, izdavanje dozvola, organizacija, statusne promjene, promjene vlasništva, poslovanje, rukovođenje, upravljanje, kontrola, kao i rješavanje statusa bilo kojeg lica koje se bavi pružanjem bankarskih i/ili finansijskih usluga i/ili proizvoda u Republici Crnoj Gori. 

Prema Zakonu o bankama, nijedno lice ne smije da se bavi poslovima bankarstva, uključujući primanje depozita i sličnih povratnih sredstava i davanjem kredita, niti da na drugi način osnuje ili vodi predstavništvo u Republici, direktno ili indirektno, ukoliko nema potrebnu dozvolu Centralne banke, niti u nazivu koristiti riječi banka ili izvedenicu riječi banka.Ovo podrazumijeva, kao minimum, da se uzimanjem depozita i drugih sredstava i odobravanjem kredita iz tih sredstava mogu baviti jedino institucije, kojima je Centralna banka izdala dozvolu za rad i predmet su stalne kontrole,tako da je  upotreba riječi “banka” ili njena izvedenica jasno definisana. 

Banka se osniva kao akcionarsko društvo, koja stiče svojstvo pravnog lica upisom u sudski registar,s tim što se prijava za upis u sudski registar podnosi u roku od 60 dana od dana izdavanja  dozvole za rad banke.  

Banku mogu  osnovati najmanje dva osnivača, domaća i strana fizička i pravna lica, koja su dužna da obezbijede propisani novčani iznos inicijalnog kapitala i da u potpunosti izvrše uplatu, prije upisa banke u sudski registar.  

Osnivači banke podnose Centralnoj banci zahtjev za izdavanje dozvole za rad, uz koji prilažu : 

1)             ugovor o osnivanju, potpisan od strane svih osnivača;

2)             predlog statuta;

3)             podatke o stručnim kvalifikacijama i radnom iskustvu u posljednjih pet godina za predložene članove upravnog odbora;

4)             podatke o akcionarima sa učešćem preko 5% akcija sa pravom glasa i podatke  o njihovim međusobnim imovinskim, upravljačkim i drugim povezanim interesima;

5)             poslovni plan banke za naredne tri godine, koji naročito sadrži analizu budućih tržišta i plasmana, kao i rezultate koje treba ostvariti;

6)             podatke o kadrovskoj i tehničkoj osposobljenosti banke za obavljanje poslova; 

Odredbe ovog zakona koje se odnose na postupak osnivanja, inicijalni kapital, poslovanje, upravljanje i organizaciju banke odnose se i na afilijaciju, odnosno dio banke čije je sjedište van Republike Crne Gore, a koji ima svojstvo pravnog lica. 

Imajući u vidu da su Zakonom o bankama propisani uslovi za osnivanje banke, kao i minimum dokumentacije koju osnivači podnose Centralnoj banci za izdavanje dozvole za rad, to je, u skladu sa ovlašćenjem iz ovog zakona, Centralna banka propisala bliži postupak i način izdavanja dozvole za rad banke, Odlukom o postupku i načinu izdavanja dozvola za rad, odobrenja i saglasnosti i visini naknada (“Sl.list RCG”, broj 68/02). 

Polazeći od prethodnog, pozitivnim propisima su implementirani opšteprihvaćeni međunarodni standardi, tako da se u postupku izdavanja dozvole za rad banke, naročito, sagledava i procjenjuje predložena vlasnička struktura, članovi upravnog odbora i višeg rukovodstva, poslovni plan, koji oslikava sposobnost da se ostvaruje profit i efikasno upravlja svim rizicima vezano za poslovanje, predviđeno funkcionisanje sistema interne kontrole, finansijski uslovi za osnivanje i planirani rast   banke, s tim da se izdavanje dozvole za rad može odbiti ukoliko nijesu ispunjeni, na zadovoljavajući način, uspostavljeni standardi. 

Centralna banka će, najkasnije u roku od 90 dana od dana uredno podnijetog zahtjeva za izdavanje dozvole za rad banke, rješenjem izdati dozvolu, odnosno odbiti njeno izdavanje, a  rješenje je konačno. 

Takođe, Centralna banka će izdati dozvolu za rad afilijacije, pod uslovima propisanim ovim zakonom za osnivanje banke, ako matična banka priloži dokaz od nadležnog organa svoje zemlje da nema smetnji za osnivanje afilijacije. 

Međutim, Centralna banka će odbiti izdavanje dozvole za rad afilijacije, ako zakon ili drugi propisi zemlje osnivača afilijacije na bilo koji način sprečavaju vršenje kontrolnih funkcija Centralne banke.