Centralna banka Crne Gore

Izvjestaj o aktivnostima na programu konverzije DEM u EUR

 (1. 1. 2002 –  30 4. 2002)

  Podgorica, maj 2002.

 

  

Konverzija za pravna lica

 

Svi računi pravnih lica automatski su konvertovani u EUR, počevši od 1. 1.2002. Sve bezgotovinske transakcje vrsene su u EUR. Sve gotovinske isplate sa računa  vršene su u EUR, a gotovinske uplate u EUR i DEM. Gotvinske isplate su se pokazale kao značajan vid konverzije.

 

Konverzija za fizička lica

 

Za fizička lica, rezidente i nerezidnete,  konverzija je organizovana na šalterima za platni promet CBCG i u poslovnim banakama. Zamjena za nerezidente i zamjena drugih valuta bila je moguca samo u poslovnim banakama. Svaka tranaskcija je dokumenatciono propraćena popunjavanjem formulara. Formulari se čuvaju u arhivi platnog prometa CBCG pet godina.

  

Transport i distribucija novca

 

Obavljeno je 17 transakcija iznošenja i dopremanja novca. Jedna transakcija je obavljena u 2001, a 16  u 2002. godini:

 

Ø      Januar, 4 transakcije (8, 16, 23, 30)

Ø      Februar, 4 transakcije (6, 13. 20, 25)

Ø      Mart, 6 transakcija (1, 6, 11, 15, 21, 27)

Ø      April, 2 transakcije (5, 16).

 

Obrada novca

 

Posebna pažnja posvećena je “obradi novca”, tj. provjeri ispravnosti novčanica i pakovanju. Ukupna količina DEM koja je poslata u  potpunosti je  bila ispravna.

 

U ukpunoj kolicini  obrađenih maraka nađeno je 486 falsifikovanih novčanica u ukupnoj vrijednosti od 23.340 DEM.

 

 

Osnovne aktivnosti u drugoj polovini decembra 2001.

 

Organizovana je izlozba novca “Novac u Crnoj Gori – nekad i sad” i priredjen koktel. Pripremljena je brošura o novcu u Crnoj Gori.

 

Za novogodišnje izdanje časopisa “Monitor” pripremljen je podlistak o euru  koji je obuhvatio sva bitna pitanja - od karakteristika novčanica, podataka o mjestima gdje je moguce izvrstiti konverziju, ekonomskim efektima uvođjenja eura I sl.

 

Osnovne aktivnosti januar – mart 2002

 

Okosnicu jave kampanje predstavljala su saopstenja za javnost koja su davana svakih 7 dana, a sadržavala su osnovne podake o obavljenoj konverziji.

 

Izvršni funkcioneri Centralne banke davali su svake nedelje intervjue raznim medijima.

 

Osnovni oblici reklama su ili putem bilborda 32 – u svakom gradu, posebno na zgradama Službe za platni promet Centralne banke, citly light reklama na aerodromu u Podgorici, autobuskim stajalištima i ispred zgrade Cetrlane banke, kao i reklama u Monitoru i u Vjestima koja je isla tokom citavog trajanja dvovalutnog perioda.

 

Tv spot je emitovan na programima državne i privatnih televizijskih stanica do kraja januara, koliko je emitovana  i radio reklama.

 

Osnovne aktivnosti april 2002

 

Trećeg aprila  održana je konferencija za štampu Centralne banke Crne Gore na temu “Centralna banka Crnew Gore – godinu dana kasnije” gdje su prezentirani rezultati rada Centralne Banke, a posebno su obrađeni I prezentirani rezultati konverzije.

 

Nastavak kampanje

 

Nakon isteka dvovalutnog perioda na udarnim lokacijama zadržana su dva bilborada sa porukom “Euro naš novac” – slogan kojhi smo preuzeli od ECB I koristili ga tokom čitave kampanje.

 

 

Iznos

 

Tabela 1. Konverizja po mjestima

 

Tokom dvovalutng perioda (1. 1 – 31. 3. 2002) u Crnoj Gori je konvertovano oko 913 ,miliona DEM u 466,8 miliona EUR. Pored tog iznosa konvertovano je još oko 30 miliona eura koji u ovom momentu predtsavljaju rezervu koja se nalazi u trezorima.

 

Građani su direktno konvertovali (preko šaltera Centralne banke i poslovnih banaka) oko 583 miliona DEM u 298,1 milion eura.

 

U Centralnoj banci je konvertovano 25% ukupnog iznosa, a u poslovnim banakama 39%. Putem gotovinskih isplata konvertovano je 36% ukupnog iznosa.

 

Sedam poslovnih banka je vršilo konverziju, a najviše je konvertovano u Podgorickoj banci (50% iznosa konvertovanog u poslovnim bankama ) i u Crnogrskoj komercijalnoj banci (22%).

 

Od ukupnog konvertovanog iznosa 99,87 % su bile DEM, dok su ostale evropske valute predstavljale svega 0.13% iznosa (nešto manje od € 800 000).

 

Tabela 2. Konverizja drugih valuta u euro

118.835 građana je konvertovalo DEM i druge valute. U Centralnoj banci je 60.426 građana konvertovalo novac, dok je 58.409 građana konvertovalo novac u poslovnim banakama.

 

Građani su najčešće konvertovali do DEM 15.000. Iznose preko DEM 15.000 konvertovalo je svega 3% gradjana.

 

 

Ukupni troškovi Programa konverzije DEM u EUR iznosili su € 1.200.000,00. Predviđaju se još dodatni troškovi oko konverzije metala, iznošenje maraka i doprema na oko € 200.00.

 

Najveći udio u ostvarenim troškovima  imali su troskovi provizije Komercbanci (Commerzbank). Treba napomenuti da su u ove troškove uključeni i troškovi transporta za prvu tranšu, jer je transakcija obavljena preko Komercbanke, a oni nijesu razdvajali pojedine komponenete troškova, već su dali kompletnu cijenu usluge.

 

 

R.br	Vrsta troska	Iznos EUR	Procenat u troskovima
1.	Troškovi javne  kampanje	130.516,19	10.80%
2.	Troškovi transporta Montenegro airlines MUP Zetatrans	211.357,45 161.057,45 49.200,00 550,00	17.49% 13,32% 4,07% 0,05%
3.	Troškovi provizije Kupovina EUR[1] Prodaja DEM Minusni saldo	828.795,50 374.466,63 252.700,95 201.628,32	68.57% 30.98% 20,91% 16,68%
4.	Troškovi honorara za prekovremeni rad Platni promet Trezor	38.086,79 34.783,01 3.303,00	3,15% 2,88% 0,27%
Ukupno		1.208.755,93	100 %

 

Ukupni troškovi konverzje predstavljaju sljedece procente u ukupnoj kolicini novca:

 

R.br	Vrsta troška	Vrijednost izražena u EUR	Troškovi konverzije	Procenat u troškovima
1.	Iznešene DEM i druge valute	496.720.000,00	1.208.755,93	0,24%
2.	Unešeni EUR	495.140.000,00		0,24%
3.	Ukupno DEM i EUR	991.860.000,00		0,12%

  

Pregled iznešenih DEM
Transakcija	Komada po apoenima								Ukupno komada	Vrijednost
d/m/g	1000	500	200	100	50	20	10	5
17/09/01	32,000	1,000	2,000	80,000	40,000	-	410,000	-	565,000	47,000,000
08/01/02	17,700	13,000	9,500	98,100	54,200	144,000	180,000	40,000	556,500	43,500,000
16/01/02	19,000	10,000	8,000	260,000	100,000	220,000	-	-	617,000	61,000,000
23/01/02	24,000	10,000	10,000	300,000	80,000	100,000	300,000	-	824,000	70,000,000
30/01/02	25,000	16,000	11,000	300,000	80,000	140,000	300,000	-	872,000	75,000,000
06/02/02	18,000	8,000	5,000	200,000	60,000	80,000	240,000	-	611,000	50,000,000
13/02/02	23,000	10,000	10,000	240,000	60,000	100,000	100,000	-	543,000	60,000,000
20/02/02	27,000	16,000	10,000	260,000	80,000	80,000	140,000	-	613,000	70,000,000
25/02/02	23,000	10,000	10,000	260,000	60,000	-	100,000	-	463,000	60,000,000
01/03/02	26,000	14,000	15,000	260,000	80,000	140,000	120,000	-	655,000	70,000,000
06/03/02	25,000	10,000